De favoriete ketenafspraak van Corine Hoekstra, kwartiermaker innovatie 

De ketenafspraken zijn een belangrijk onderdeel van het programma Medicatieoverdracht. In deze serie vertellen zorgprofessionals met welke ketenafspraken zij het meest blij zijn. “Ze leiden tot meer medicatieveiligheid van patiënten en cliënten. En ze dragen eraan bij dat zorgprofessionals minder twijfel, ongerustheid en angst zullen ervaren.” 

Van huis uit is Corine Hoekstra-van Oosten wijkverpleegkundige. Ze herinnert zich nog goed hoe ingewikkeld het soms was om te weten welke medicatie iemand moest krijgen. “Hoe vaak stond ik niet bij een cliënt die het overzicht helemaal kwijt was: een keukenkastje vol medicijnen, en aan mij de taak om te bepalen wat wanneer moest worden gegeven. Dit was erg tijdrovend om uit te zoeken.” 

Het verklaart Corines enthousiasme voor het programma Medicatieoverdracht. “Ik vind het belangrijk dat zorgverleners altijd kunnen beschikken over een actueel en volledig medicatieoverzicht. Dat is zo’n belangrijk onderdeel van de zorg!” 

Collega’s ontzorgen 

Tegenwoordig werkt Corine als kwartiermaker innovatie bij ouderenzorgorganisatie Patyna in Friesland. “Ik houd me onder meer bezig met de vraag hoe we vernieuwende manieren van werken kunnen bedenken en implementeren.”  

Vanuit haar rol is Corine ook aangehaakt bij het programma Medicatieoverzicht binnen Patyna. De organisatie neemt namelijk deel aan de Kickstart Medicatieoverdracht. “Het programma Medicatieoverdracht is best technisch, uitgebreid en ingewikkeld”, vindt Corine. “Het kost zorgmedewerkers veel tijd om zich zó goed in te lezen dat ze daadwerkelijk een bijdrage kunnen leveren. Ik zet me er graag voor in om hen te ontzorgen. Dat doe ik door hun praktijk te vertalen naar de techniek. En vice versa.” 

Vertaling tussen praktijk en techniek 

Corine licht toe wat dit inhoudt: “Ik verzamel casuïstiek bij verpleegkundigen en verzorgenden in de wijk en in verpleeghuizen. Vervolgens werk ik deze casuïstiek uit in concrete en testbare stappen.”  

Ze geeft een voorbeeld: “Zorgmedewerkers kunnen goed aangeven op welke momenten in het proces er informatie ontbreekt. Ze vertellen bijvoorbeeld dat het voor hen vaak onduidelijk is welke medicatie cliënten na een ziekenhuisopname moeten krijgen.  
Ik zet casuïstiek om naar een stap voor stap uitgeschreven proces. Hierbij identificeer ik degene die de stap uitvoert, bijvoorbeeld: voorschrijver, verstrekker, toediener. Met daarbij zowel het zorginformatiesysteem waar de informatie wordt ingevoerd als het ontvangende systeem. Zo wordt een praktijkcasus van drie zinnen zomaar een uitgewerkt proces van wel dertig stappen, waarbij elke stap binnen of tussen systemen getest kan worden.” 

Meer inzicht in de medicatie die cliënten thuis hebben 

De eerste van Corines favoriete ketenafspraken gaat over de verstrekking van medicatie. “Vooral voor zorgmedewerkers in de wijk is vaak niet duidelijk of iemand de nieuwe medicatie al in huis heeft – of niet. Zeker verwarde cliënten kunnen dit niet altijd goed zelf vertellen. Deze afspraak zorgt ervoor dat medicatie wordt geregistreerd op de daadwerkelijke dag van verstrekking. Dat geeft zorgmedewerkers duidelijkheid: zij zien of en wanneer medicatie is opgehaald of bezorgd.” 

Makkelijker routes plannen 

De tweede favoriete ketenafspraak van Corine gaat over het creëren van een overzicht van toedientijden. “Zorgmedewerkers kunnen straks uit het zorginformatiesysteem makkelijk een overzicht halen van de cliënten waarvoor zij verantwoordelijk zijn. En de tijden waarop die hun medicatie moeten krijgen. Dit helpt zorgmedewerkers bij het maken van een planning/route tijdens een dienst.” 

Minder twijfel  

Wat leveren deze twee ketenafspraken op? “Ze leiden tot meer medicatieveiligheid van patiënten en cliënten. En ze dragen eraan bij dat zorgprofessionals minder twijfel, ongerustheid en angst zullen ervaren”, zegt Corine. “Ze weten straks immers zeker welke medicijnen ze iemand moeten geven. Ze hoeven hier dus niet meer achteraan te bellen. Ook kunnen ze vooraf al de meest efficiënte medicijnroute bepalen. De ketenafspraken leiden dus niet alleen tot meer overzicht en inzicht, maar ook tot tijdwinst.” 

Wat zijn ketenafspraken? 

In de kernteams maken zorgverleners van de negen zorgsectoren die zijn aangesloten bij het programma en vertegenwoordigers van patiënten- en cliëntenorganisaties samen afspraken over de overdracht van medicatiegegevens in de keten. Deze ketenafspraken sluiten aan bij de kwaliteitsstandaard Overdracht van medicatiegegevens in de keten en de informatiestandaarden die het programma Medicatieoverdracht implementeert: Medicatieproces 9, Labwaarden ten behoeve van medicatieveiligheid en Contra-indicaties en overgevoeligheden. De standaarden bepalen welke gegevens uitgewisseld worden, de ketenafspraken gaan over hoe zorgverleners in de keten samenwerken om de gegevensuitwisseling succesvol te laten plaatsvinden.  

Softwareleveranciers verwerken de informatiestandaarden in de zorginformatiesystemen die zorgverleners gebruiken. Sommige ketenafspraken vragen ook om een aanpassing van de software, andere gaan over het werkproces en moeten zorgverleners zelf in de praktijk brengen. 

Bekijk hier de factsheet Ketenafspraken voor meer informatie. Bekijk alle ketenafspraken in het Handboek Ketenafspraken. De twee afspraken die Corine noemt zijn VE6 en TO7. 

Actueel