Wegiz
Digitale medicatieoverdracht wordt verplicht voor zorgaanbieders. De wet Elektronische gegevensuitwisseling in de zorg, afgekort Wegiz, verplicht zorgaanbieders om gezondheidsgegevens die zij over de patiënt hebben opgeslagen, elektronisch en gestandaardiseerd uit te wisselen met andere betrokken zorgaanbieders, als de patiënt daarvoor toestemming heeft gegeven. Ook is het verplicht die gegevens met de patiënt te delen als dat mogelijk is. Meer info over de Wegiz.
Medicatieoverdracht is een van de vijf gegevensuitwisselingen die prioriteit hebben onder de Wegiz. Als je als zorgaanbieder werkt volgens de afspraken die het programma Medicatieoverdracht in de praktijk brengt, voldoe je aan de Wegiz. Daarmee ben je ook op koers om je voor te bereiden op de eisen van de European Health Dataspace (EHDS).
EHDS
De European Health Data Space (EHDS) is een Europese verordening die zorgt voor betere beschikbaarheid van gezondheidsgegevens en regulering van de markt voor zorginformatiesystemen. Op nationaal niveau én over de landsgrenzen heen. Meer info over de EHDS.
De EHDS bevat verplichtingen voor zorgaanbieders om elektronische gezondheidsgegevens op een gestandaardiseerde manier beschikbaar te stellen aan andere zorgaanbieders voor primair gebruik, zowel nationaal als internationaal. Hiertoe moeten leveranciers van zorginformatiesystemen zorgen dat hun systemen de gezondheidsgegevens gestandaardiseerd beschikbaar kunnen stellen en uitwisselen. Meer info over primair gebruik van zorgdata.
De eerste verplichtingen voor gezondheidsgegevens worden in 2029 van kracht: het gaat om de patiëntsamenvatting (EU-PS) en digitale recepten en uitgifte (ePrescription en eDispensation).
In 2025 heeft Nictiz op verzoek van het ministerie van VWS een fit-gap-analyse voor medicatieoverdracht gedaan, waarin is onderzocht wat de overeenkomsten en verschillen zijn tussen de EHDS-verplichtingen en de Nederlandse verplichtingen voor medicatiegegevens onder de Wegiz.
Op basis van deze analyse concludeert Nictiz dat Nederland, met het programma Medicatieoverdracht en de informatiestandaard Medicatieproces 9,op de goede weg is om zich voor te bereiden op de Europese verplichtingen onder de EHDS. Voor het realiseren van de nationale doelen én voor de EHDS-verplichtingen (ePrescription/eDispensation en de medicatielijst in de patiëntsamenvatting) is het duidelijk dat de implementatie van de informatiestandaard Medicatieproces 9 cruciaal is. Voor grensoverschrijdende gegevensuitwisseling is een vertaling van Medicatieproces 9 nodig.
Gerelateerd nieuws
-
Minister VWS: Medicatieproces 9 cruciaal om te voldoen aan EHDS-verplichtingen
De minister van VWS heeft twee brieven aan de Kamer gestuurd over o.a. de voortgang van de Wegiz, de EHDS en de bijbehorende gegevensuitwisselingen. -
Fit-gap analyse medicatieoverdracht ten opzichte van EHDS gepubliceerd
Nictiz heeft op verzoek van VWS een fit-gap analyse uitgevoerd om te beoordelen in hoeverre de Nederlandse situatie aansluit op de Europese eisen. -
Openbare consultatie NEN7542: belangrijk voor het waarborgen van de medicatieveiligheid
Het normontwerp NEN 7542 ‘Elektronische verwerking en uitwisseling van medicatiegegevens’ is beschikbaar voor commentaar.
Blijf op de hoogte
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van het laatste nieuws (6 keer per jaar).
Contact
Veelgestelde vragen
Wat zijn ketenafspraken en hoe zijn deze tot stand gekomen?
De ketenafspraken slaan de brug tussen de zorginformatiesystemen en de dagelijkse praktijk van de zorgprofessional. Een deel van de ketenafspraken gaat over wat zorgverleners moeten doen om goede medicatieoverdracht in de keten te bereiken. Het zijn afspraken over het werkproces van de zorgverleners. Daarnaast zijn er afspraken over de gebruiksvriendelijkheid van de zorginformatiesystemen.
De ketenafspraken zijn gemaakt in de kernteams. In de kernteams zitten vertegenwoordigers van de negen zorgsectoren die deelnemen aan het programma Medicatieoverdracht. Ook patiënten- en cliëntenorganisaties en de leveranciers van zorginformatiesystemen beslissen mee. Een afvaardiging van leveranciers adviseert of de ketenafspraak impact heeft op de software, zodat het gegarandeerd is dat een afspraak technisch haalbaar is.
Voor meer informatie zie de factsheet.
Moet ik me houden aan de ketenafspraken?
Ketenafspraken worden pas juridisch bindend als ze definitief in een kwaliteitsstandaard of richtlijn zijn opgenomen. Op dit moment is dat nog niet het geval. Het is nog niet bekend waar de ketenafspraken uiteindelijk, na de stop van het programma Medicatieoverdracht, worden geborgd en beheerd. Tot die tijd kunnen de ketenafspraken gebruikt worden als een richtlijn voor wat goede zorg is.
Wat is afgesproken in het Integraal Zorgakkoord met betrekking tot medicatiegegevens?
Onderstaand wordt per afspraak in het Integraal Zorgakkoord (IZA) besproken wat het raakvlak is met de gegevensuitwisselingen die door het programma Medicatieoverdracht worden geïmplementeerd.
- Eenheid van taal en eenduidige gestandaardiseerde registratie is geborgd binnen de informatiestandaarden van Medicatieproces 9, Lab voor medicatie en CiO.
- Uitwisseling van Zibs via FHIR. Leveranciers betrokken bij het programma zijn geïnformeerd over de gewenste transitie naar FHIR. De overgang wordt gefaciliteerd door de transformatiedienst van VZVZ. Die zorgt voor vertaling tussen CDA en FHIR over en weer. Voor communicatie naar de patiënt wordt conform het MedMij-stelsel gebruik gemaakt van FHIR.
- Burgers beschikken over eigen gegevens via PGO (dat is tevens een verplichting vanuit de Wegiz). De patiënt is integraal onderdeel van Medicatieoverdracht, als sector in het implementatieprogramma en via use cases in de informatiestandaarden. In de Kickstart wordt de use case ‘medicatiegegevens beschikbaar stellen’ getoetst met 3 PGO’s.
- Er wordt bij de ontwikkeling van informatiestandaarden gebruik gemaakt van (open) internationale standaarden, waar mogelijk. Vanuit het programma en de informatiestandaarden wordt deelgenomen aan HL7 Europe en IHE-werkgroepen en worden de EHDS-ontwikkelingen gevolgd. Zie Q&A over de EHDS.
- VWS onderzoekt de verplichting van landelijke infranetwerken en gemeenschappelijke netwerken. Het programma Medicatieoverdracht stelt eisen aan de infrastructuur. Onderdeel daarvan is bijvoorbeeld het gebruikmaken van generieke functies (zie vraag 6). Er is daarnaast goed contact met de programma’s Landelijk Dekkend Netwerk en Landelijk VertrouwensStelsel van VWS. Medicatieoverdracht is als casus ingebracht in die programma’s.
- Zorgaanbieders verbinden zich aan door VWS vastgestelde oplossingen voor de 6 generieke functies: toestemming, identificatie, authenticatie, autorisatie, lokalisering en adressering. Binnen het programma Medicatieoverdracht zijn afspraken gemaakt over de invulling van deze generieke functies, in aansluiting op de resultaten van het programma Generieke Functies. Toekomstbestendig UZI is daar onderdeel van.
- Alle kerngegevens, inclusief medicatie, labuitslagen en contra-indicaties, zijn binnen 24 uur na registratie beschikbaar. Het beschikbaar stellen van medicatiegegevens is het doel van het programma Medicatieoverdracht. Registratie moet (waar mogelijk) realtime plaatsvinden na behandeling of beschikbaar komen.
- Opzet landelijke organisatie onder verantwoordelijkheid van VWS gericht op ondersteuning van zorgaanbieders en leveranciers bij de implementatie van: Landelijke infrastructuur en Eenheid van taal (primair en secundair). Het programma Medicatieoverdracht coördineert en ondersteunt de implementatie door leveranciers en zorgaanbieders in opdracht van VWS. Sectoren, regio’s, VZVZ en Nictiz hebben daarbij allen een rol.
- Meerjarenagenda ICT-portfolio zorg vertaald naar sectorale ontwikkelkalenders/vraagarticulatie. Afspraak is om in andere gegevensuitwisselingen geen eigen medicatie-zibs op te nemen maar te verwijzen naar de interactie van Medicatieproces 9.
- VWS levert een beleidsvisie op t.a.v. gegevensbescherming incl. toestemmingsopties.
Dit is inclusief de opties om toestemming voor delen van medicatiegegevens te vergemakkelijken. Vanuit het programma Medicatieoverdracht wordt gemonitord of en wanneer gebruik gemaakt kan/moet worden van de voorzieningen die ontstaan. Denk aan Toekomstbestendig UZI en Mitz.