De favoriete ketenafspraak van Inge Stollman, apotheker bij een dienstapotheek

De ketenafspraken zijn een belangrijk onderdeel van het programma Medicatieoverdracht. In deze serie vertellen zorgprofessionals met welke ketenafspraken zij het meest blij zijn. “De foutgevoeligheid neemt af.”

Twee lijsten

Inge legt uit waar haar belangstelling voor het thema ‘medicatieoverdracht’ vandaan komt: “Ik merk dat de afstemming tussen zorgverleners over medicatiegegevens beter kan in de regio. Om een voorbeeld te geven: als patiënten met een medicatierol in het weekend met ontslag gaan, dan krijgen zij van ons een toedienlijst mee met de nieuwe medicatie. Dat is een lijst op papier. Daarnaast gebruiken deze patiënten vaak al langer andere medicatie. Deze staat op een elektronische toedienlijst die vanuit de vaste apotheek gevuld wordt. Dat deze twee lijsten naast elkaar bestaan, vergroot uiteraard de kans op fouten.”

Medicatie direct in toedienregistratiesysteem

De eerste van Inges favoriete ketenafspraken gaat dan ook (onder meer) over de toedienlijst bij nieuwe medicatie (of tijdens de opname gewijzigde bestaande medicatie) na ontslag. “Stel, er is een antibioticakuur voorgeschreven tijdens een opname in het ziekenhuis en wij leveren die volledig af. Dan zorgt de nieuwe ketenafspraak ervoor dat de toedienafspraak die wij maken automatisch wordt toegevoegd aan de elektronische toedienlijst. Hierdoor is deze afspraak direct zichtbaar voor patiënten en voor toedieners die werken in bijvoorbeeld de thuiszorg of een zorginstelling. Dat verkleint de kans op fouten.”

Wat zit in rol, wat is los geleverd?

De tweede favoriete ketenafspraak van Inge schuurt tegen de al genoemde afspraak aan. Deze gaat over parallelle toedieningsafspraken en het geneesmiddeldistributiesysteem (GDS). Ze geeft een voorbeeld: “Een patiënt gebruikt een bepaalde hoeveelheid plastabletten die in een GDS-rol zitten. Op de toedienlijst staat hoeveel tabletten de patiënt steeds moet krijgen. Maar de patiënt houdt nog altijd te veel vocht vast en de dosering wordt verdubbeld. Dan kan de dienstapotheek een extra toedienafspraak maken voor de aanvullende tabletten. Dankzij de nieuwe ketenafspraak verschijnt ook deze afspraak straks per direct op de elektronische toedienlijst. Hierdoor is voor degene die de medicatie geeft duidelijk dat een aantal plastabletten in het GDS zit, en dat een aantal los is geleverd. Dit geeft meer helderheid over de juiste dosering.”

Foutgevoeligheid neemt af 

Wat leveren deze twee ketenafspraken op? “Dat het voor toedieners – en patiënten – duidelijker is welke medicatie gegeven moet worden. De foutgevoeligheid neemt af en de medicatieveiligheid neemt toe”, aldus Inge. 

Toestemming patiënten 

Wat moet er nog gebeuren om deze afspraken goed te laten werken? “Patiënten moeten erin toestemmen   dat ik als apotheker van een dienstapotheek medicatiegegevens mag delen met andere zorgverleners in de keten”, zegt Inge. “Zij kunnen dit in Mitz, de landelijke online toestemmingsvoorziening in de zorg, aangeven. Dat gebeurt echter nog maar weinig. Ik denk dat er een publiekscampagne voor nodig zal zijn om patiënten op het belang hiervan te wijzen. Maar zo’n campagne heeft het meeste effect als alle zorgverleners op Mitz aangesloten zijn. En zover is het nu nog niet.” 

Wat zijn ketenafspraken?

In de kernteams maken zorgverleners van de negen zorgsectoren die zijn aangesloten bij het programma en vertegenwoordigers van patiënten- en cliëntenorganisaties samen afspraken over de overdracht van medicatiegegevens in de keten. Deze ketenafspraken sluiten aan bij de kwaliteitsstandaard Overdracht van medicatiegegevens in de keten en de informatiestandaarden die het programma Medicatieoverdracht implementeert: Medicatieproces 9, Labwaarden ten behoeve van medicatieveiligheid en Contra-indicaties en overgevoeligheden. De standaarden bepalen welke gegevens uitgewisseld worden, de ketenafspraken gaan over hoe zorgverleners in de keten samenwerken om de gegevensuitwisseling succesvol te laten plaatsvinden.  

Softwareleveranciers verwerken de informatiestandaarden in de zorginformatiesystemen die zorgverleners gebruiken. Sommige ketenafspraken vragen ook om een aanpassing van de software, andere gaan over het werkproces en moeten zorgverleners zelf in de praktijk brengen.  

De twee afspraken die Inge noemt zijn VO24c en VE22.