9-stappenplan

Verbeterde medicatieoverdracht kan onnodige medicatie-incidenten en ziekenhuisopnamen en daarmee onnodig leed voorkomen. Daarvoor is een actueel en compleet overzicht van medicatiegegevens nodig; een overzicht voor zorgverleners én patiënten.

De richtlijn “Overdracht van medicatiegegevens in de keten” legt de basis voor betere medicatieoverdracht. De informatiestandaarden Medicatieproces, Lab2zorg en Contra-indicaties en overgevoeligheden ondersteunen de richtlijn. Zij maken de digitale uitwisseling van medicatiegegevens mogelijk.

De komende jaren wordt in 9 stappen toegewerkt naar een actueel en compleet overzicht van medicatiegegevens. Op basis van dat overzicht kan medicatieverificatie plaatsvinden en risico-inschatting. De volgorde van deze stappen is bepaald op basis van de startsituatie, de samenhang tussen de stappen en de impact.

0: Voorbereiding

Resultaat: Sectoren, regio’s, zorg aanbieders, zorgverleners en leveranciers zijn klaar om de digitale uitwisseling vanaf stap 3 in gebruik te nemen en de ict-systemen zijn voorbereid op de realisatie van de volgende stappen. Voorafgaand aan de brede uitrol wordt elke stap getest en beproefd in een eerste livegang.

1: Patiënt, cliënt & netwerk

Resultaat: Wat de richtlijn betekent voor de patiënt is bekend (specifiek wat betreft kwetsbare doelgroepen). Zorgverleners zijn in staat om kwets bare patiënten, ter zake wils- onbekwamen en wettelijke vertegenwoordigers te herkennen en weten wat zij extra moeten doen om tot goede communicatie met hen te komen. Juridisch getoetste materialen voor patiënt.

2: Transitiefase 

Resultaat: Voor de uitwisseling van de basisset medicatiegegevens en de aanvullende set is digitale overdracht noodzakelijk. Pragmatische afspraken zijn gemaakt om overdrachtseisen zo nodig handmatig in te vullen, zolang digitale overdracht nog niet optimaal is.

3: Voorschrijven

Resultaat: De voorschrijver zorgt voor de medicatieafspraak (MA) richting de apotheker met of zonder verstrekkingsverzoek. MA bevat ook de reden van voorschrijven en informatie over nierfunctie, lengte en gewicht. Informatie over voorschrijven, inclusief stoppen en wijzigen van medicatie, is beschikbaar voor zorgverleners en patiënt. Vanaf nu zijn medicatie-overzicht en medicatie bewaking gebaseerd op medicatie afspraak en logistieke verstrekkingen.

4: Verificatie en gebruiken

 Resultaat: Zorgverleners maken een risico-inschatting of de medicatie gegevens gecontroleerd moeten worden. Deze medicatieverificatie wordt vastgelegd met medicatie gebruik, die ook de patiënt zelf kan vastleggen. Medicatiegebruik maakt inzichtelijk hoe de patiënt de medicatie gebruikt in relatie tot de gemaakte afspraak. Ook kunnen patiënt en zorgverlener gebruikte zelfzorgmedicatie vastleggen. Vanaf nu zijn medicatieoverzicht en medicatiebewaking mede gebaseerd op medicatiegebruik.

5: Verstrekken

Resultaat: De gegevens van de apotheker zijn als toedieningsafspraak beschikbaar voor alle zorgverleners en de patiënt. Geneesmiddel wordt een handelspreparaat; gebruiksduur wordt vertaald in begin- en einddatum of in begindatum plus periode; dosering wordt vertaald in aantal capsules. De toedieningsafspraak kan wat betreft sterkte en daarmee dosering afwijken van de door de arts voorgeschreven medicatie. Zichtbaar is de medicatie die klaar gemaakt is en op termijn de afgehaalde medicatie. Vanaf nu zijn medicatieoverzicht en medicatiebewaking gebaseerd op toedieningsafspraak en logistieke verstrekkingen.

6: Toedienen

Resultaat: Toedieners beschikken over digitale toedienlijsten. Voor toedieners zijn direct beschikbaar: wijzigingen in medicatie, ook die zonder verstrekking, en informatie van de trombosedienst. De toediener registreert toegediende medicatie of de afwijking en stelt de informatie beschikbaar voor zorgverleners en patiënt.

7: Laboratoriumwaarden

Resultaat: Apothekers en andere zorgverleners hebben toegang tot labwaarden die van belang zijn voor medicatieveiligheid. Labwaarden wegen mee in de medicatiebewaking om de juiste dosering te bepalen en de klinische relevantie van wissel werkingen.

8: Patiëntkenmerken

Resultaat: Patiëntkenmerken zijn gedefinieerd en worden meegenomen, zowel voor de behandeling als voor medicatiebewaking.

9: Meetinstrument ZiN

Resultaat: Een meetinstrument (op basis van criteria die het Zorginstituut Nederland stelt) is ontwikkeld voor de fase waarin de richtlijn Medicatieoverdracht is geïmplementeerd.