In Maastricht stuurt het MUMC geen AMO meer naar de thuisapotheek bij ontslag. De patiënt krijgt een ontslagmap met o.a. een ontslag-AMO. De patiënt levert dit echter bijna nooit zelf in bij de apotheek. Als wij weten/denken (a.d.h.v. recepten/opgehaalde LSP) dat iemand opgenomen is geweest gaan wij actief het AMO opvragen bij de patiënt of het ziekenhuis. In hoeverre is dit juridisch juist? Wie is er verantwoordelijk als er iets fout gaat met de medicatie na ontslag?
De patiënt hoeft straks zelf niet meer de ontslagmap in te leveren bij de apotheek. De medicatiegegevens worden in de keten gedeeld, waardoor de apotheek het actuele medicatieoverzicht kan opstellen door het raadplegen van de medicatiegegevens. De situatie rondom ontslag wordt momenteel verder uitgewerkt.
Wanneer kunnen we gaan starten?
Het advies is om hierover zelf met de softwareleverancier te gaan praten en kijk op de pagina van opschaling om te weten welke leveranciers bezig zijn en hoe het verder gaat.
Hoe voorkom je dat verschillende artsen verschillende adviezen gaan geven? Als een huisarts nu zonder overleg met de specialist voorgeschreven medicatie mag stoppen.
Dat is niet anders dan in de huidige situatie, waarbij een arts ook mondeling met een patiënt kan afspreken bepaalde medicatie te stoppen of te wijzigen, mits deze arts hiertoe bevoegd is en deze arts zichzelf bekwaam acht. Er kan uiteraard altijd overlegd worden met de auteur/voorschrijver van de medicatieafspraak. Bovendien zijn deze ketenafspraken opgesteld en akkoord bevonden door alle betrokken sectoren. Hierbij wordt uitgegaan van de professionele inschatting van de voorschrijver. Het is aan gebruikers van sectoren en/of instellingen om eventueel met hun leveranciers te bespreken om de reden van wijzigen alsnog te verplichten (bijv. in sommige gewenste situaties).
Wanneer wordt de implementatie van Medicatieproces 9 verwacht?
Het advies is om hierover zelf met de softwareleverancier te gaan praten en kijk op de pagina van opschaling om te weten welke leveranciers bezig zijn en hoe het verder gaat.
Waar zit het verstrekkingsverzoek (VV) in bij het elektronisch voorschrijfsysteem Medimo?
Het verstrekkingsverzoek kan door een voorschrijver worden gestuurd vanuit een EVS. Een verstrekkingsverzoek hoort altijd bij een medicatieafspraak en wordt dus ook met een medicatieafspraak verstuurd naar de apotheek.
Door apotheken wordt op dit moment gemeld dat patiënten, die chronische medicatie willen herhalen, die is voorgeschreven door een medisch specialist, geen herhaling van het voorschrift via de huisarts krijgen. De reden lijkt te zijn dat de huisartsen door de eigen koepel gewaarschuwd zijn voorzichtig te zijn met deze herhalingen n.a.v. een uitspraak van het medisch tuchtrecht. Apotheken vragen nu naar de mogelijkheid een digitaal herhaalverzoek aan de specialist te kunnen sturen. Volgens planning MP9 zit dat nu in 2031. Los van de planning: voorzien de ketenafspraken in dit proces, ook als het gaat om patiënten, die geen behandelrelatie (meer) hebben met de medisch specialist? Het gaat ook om medicatie die huisartsen voorheen wel herhaalden omdat ze weinig complex zijn (medicatie die ze zelf ook wel voorschrijven).
Een voorschrijver mag een verstrekkingsverzoek onder andermans medicatieafspraak maken. Echter is dit geen verplichting, dus in geval van het voorbeeld kan de huisarts er ook voor kiezen geen verstrekkingsverzoek onder de medicatieafspraak van de medisch specialist te maken en de herhaalde verstrekkingsverzoeken bij de medisch specialist te laten. Op het moment dat de patiënt terug is verwezen naar de huisarts en de patiënt heeft dus geen behandelrelatie meer met de medisch specialist, dan zal de huisarts de medicatieafspraak overnemen van de medisch specialist (conform ketenafspraak VO8). Daarnaast is ook ketenafspraak VE43 opgesteld: De verstrekker kan een voorstelverstrekkingsverzoek (VVV) sturen naar de voorschrijver van de actuele medicatieafspraak of desgewenst naar een andere voorschrijver. Het XIS stuurt het VVV default naar de voorschrijver van de actuele MA, maar biedt de mogelijkheid om hiervan af te wijken. Het systeem biedt de mogelijkheid om zowel eenmalig of als nieuwe default een andere voorschrijver in te stellen.
Is het niet logischer om wijzigingen die klinisch worden doorgevoerd pas bij ontslag via MP9 te communiceren?
Dit is een onderwerp waar we momenteel afspraken over aan het maken zijn.
Het is toch handig als de apotheker eerst kijkt waar het voorgeschreven product wel beschikbaar is?
Dat is ook zeker mogelijk, dat een verstrekker eerst kijkt of het voorgeschreven middel bijvoorbeeld op een andere manier te verkrijgen en dus te verstrekken is. In dat geval zal de toedieningsafspraak passen bij de medicatieafspraak. Overigens kan een verstrekker niet het voorschrift (medicatieafspraak + verstrekkingsverzoek) doorsturen naar een andere apotheek. Als een verstrekker van een andere apotheek de verstrekking wil doen, dan is er een nieuw voorschrift van een voorschrijver nodig. Mocht het middel echt niet te verkrijgen zijn, dan kan de verstrekker op basis van professionele inschatting en regionale afspraken het middel vervangen door een ander middel. In dat geval zullen medicatieafspraak en toedieningsafspraak van elkaar afwijken.
Kan een herhaling van verstrekkingsverzoek van een MA van een andere specialist ook gedaan worden door bijvoorbeeld een arts VG of SOG?
Ja dat kan, zie ketenafspraak VO19: De voorschrijver maakt bij een herhaling (op basis van de professionele inschatting) een verstrekkingsverzoek onder andermans medicatieafspraak indien het behandelbeleid van de medicatieafspraak niet overgenomen wordt zodat het inzichtelijk blijft onder wiens behandelbeleid de actuele medicatieafspraak blijft vallen en duidelijk is met wie contact gelegd kan worden bij vragen.
Voorbeeld apixaban: als huisarts een VV maakt voor apixaban en de MA staat op naam van de neuroloog, wie is dan verantwoordelijk voor de controles? En aanvullend; wie is dan de voorschrijver van het recept en op welke naam declareer je de verstrekking bij de zorgverzekeraar?
De voorschrijver van de medicatieafspraak blijft in dit geval de neuroloog. Het verstrekkingsverzoek komt op naam van de huisarts te staan en de huisarts stuurt het voorschrift (medicatieafspraak + verstrekkingsverzoek) naar de apotheek. Over welke voorschrijver er door de apotheek wordt vermeld op de declaratie voor de zorgverzekeraar, zijn geen bovensectorale afspraken vastgelegd door het programma.
Zowel de huisarts als apotheek doet medicatieverificatie, maar je zou eigenlijk verwachten dat dit niet meer beide nodig is t.g.v. Medicatieproces 9? Of moet je dit verder afstemmen binnen je samenwerkingsverbanden?
Medicatieverificatie blijft nodig. Dit verandert niet met Medicatieproces 9. Het vastleggen van medicatiegebruik is een momentopname. Op basis van het medicatiegebruik dat door een andere zorgverlener is vastgelegd, kan de volgende zorgverlener wel een inschatting maken of er geen, gedeeltelijke, of volledige medicatieverificatie gewenst is.
Komt er bij Medicatieproces 9 automatisch een vraag/pop-up voor het uitvoeren van medicatieverificatie? Op welke momenten (EU/elke uitgifte?) is dit?
Dit is afhankelijk van hoe jouw softwareleverancier dit inbouwt.
Is bekend of softwareleverancier voor de VVT Nedap ook gestart is met het inbouwen van de informatiestandaard?
Het advies is om hierover zelf met de softwareleverancier te gaan praten en kijk op de pagina van opschaling om te weten welke leveranciers bezig zijn en hoe het verder gaat.
Je ziet al die zaken toch alleen mits er toestemming door de cliënt/patiënt is gegeven?
Dat klopt. De huidige privacywetgeving blijft bestaan. Je moet als patiënt/cliënt expliciete toestemming geven voor het beschikbaar stellen van je medicatiegegevens.
Hoe gaat het eruit zien bij medicatie die tot nader order gestopt wordt?
Dit is afhankelijk van hoe jouw softwareleverancier dit inbouwt.
Waar zijn de ketenafspraken al geïmplementeerd en hoe ziet verdere (landelijke) in gebruik name eruit?
Momenteel loopt de Kickstart in 2 regio’s, waarbij een aantal zorgaanbieders met hun softwareleveranciers deelnemen. Ook een aantal PGO’s is betrokken bij de Kickstart. De softwareleveranciers zijn momenteel druk bezig met het inbouwen van Medicatieproces 9 in hun software en het testen van deze software. De ketenafspraken worden ook meegenomen tijdens de bouw en ontwikkeling. Tijdens de functionele acceptatietesten en de gebruikersacceptatietesten zullen de Kickstart zorgaanbieders vervolgens beproeven of aan de ketenafspraken wordt voldaan. Bij de verdere opschaling zullen de ketenafspraken voor steeds meer zorgverleners gaan gelden. De zorgsectoren zijn daarom druk aan de slag om scholing te ontwikkelen.
Krijgen de huisarts en medisch specialist ook inzicht in hoeveel vitamine K-antagonisten iemand gebruikt, i.v.m. hoeveelheid van voorschrijven? Patiënten hebben vaak een overschot aan vitamine K-antagonisten in huis.
De medicatieafspraak voor de vitamine K-antagonist zal in veel gevallen gestart worden door een medisch specialist of de huisarts, waarbij er bij de gebruiksinstructies (dosering) wordt verwezen naar het wisselend doseerschema. Dit wisselend doseerschema zal in veel gevallen door de trombosedienst worden ingevuld. Het wisselend doseerschema kan iedere keer worden aangepast, zonder dat de medicatieafspraak wordt aangepast. Door het wisselend doseerschema te raadplegen kunnen zorgverleners en de patiënt/cliënt zien hoeveel vitamine K-antagonist er iedere dag genomen dient te worden en is te bepalen hoeveel voorraad iemand nog thuis zou moeten hebben.
Worden op basis van de informatiestandaard ook de ketenafspraken veilige principes in de medicatieketen aangepast?
Op dit moment wordt nog gewerkt aan Toedienen, wat kan leiden tot nieuwe/gewijzigde ketenafspraken en een doorontwikkeling van de informatiestandaard Medicatieproces 9. Bij deze uitwerking wordt ook gekeken naar de Veilige Principes.
Wat ik erg lastig vind is dat het er nu op lijkt dat de apotheker, huisarts en andere specialisten allemaal los wijzigingen mogen aandragen aan de patiënt, dit voelt heel rommelig als is van buitenaf kijk. Klopt dit?
Met Medicatieproces 9 gaan verschillende zorgaanbieders veel meer medicatiegegevens met elkaar uitwisselen. Dit leidt juist tot meer overzicht. Wat betreft het wijzigen/stoppen van elkaars medicatie is dit in essentie niet anders dan in de huidige situatie, behalve dat het met Medicatieproces 9 inzichtelijk is voor de hele keten als dit gebeurt. In de huidige situatie verandert bijvoorbeeld de medisch specialist ook wel eens iets aan de medicatie die door de huisarts is voorgeschreven, maar ziet de huisarts dit niet direct in zijn/haar systeem. De huisarts moet het dan bijvoorbeeld in een brief teruglezen of via de patiënt horen. Met Medicatieproces 9 ziet de huisarts in het eigen systeem dat de medisch specialist een wijziging heeft doorgevoerd, waarbij mogelijk ook een reden van wijzigen wordt vermeld.
Zijn er ook patiënten (medicatiegebruikers) die als tester zijn ingezet voor dit nieuwe ketensysteem? Zelf ben ik informatiespecialist en ik zie geregeld dat de medicatiegebruikers zelf niet niet meegenomen worden in zulke testfases.
Er zijn patiëntpaneltesten, waarbij de persoonlijk gezondheidsomgevingen (PGO’s) worden getest.
Mag een apotheek ook een medicatieafspraak stoppen? Nu willen specialisten soms geen stoprecept maken.
Nee, een medicatieafspraak mag alleen gestopt worden door een voorschrijver. Als de voorschrijver in zijn/haar eigen systeem de medicatieafspraak stopt, dan leidt dit tot een stop-medicatieafspraak. Als het goed is wordt deze stop-medicatieafspraak dan (automatisch) naar de apotheek gestuurd, zodat die op de hoogte is van de stop. Daarnaast wordt de stop-medicatieafspraak ook beschikbaar gesteld, zodat andere zorgverleners in de keten deze kunnen raadplegen en zo weten dat de medicatie gestopt is.
Wordt de info over gewijzigd gebruik van medicatie pas opgehaald bij openen dossier van patiënt of komt dit allemaal direct door in een soort 'buffer'?
Als de voorschrijver in zijn/haar eigen systeem de medicatieafspraak wijzigt, dan leidt dit tot een technische stop-medicatieafspraak en een nieuwe medicatieafspraak. Als het goed is worden deze bouwstenen (automatisch) naar de apotheek gestuurd, zodat die op de hoogte is van de wijziging. Hoe en op welk moment zo’n wijziging getoond wordt aan de gebruiker, bijvoorbeeld in een buffer, is aan de softwareleverancier om in te bouwen.
Naast het sturen van de gegevens, worden de technische stop-medicatieafspraak en de nieuwe medicatieafspraak ook beschikbaar gesteld. Zo kunnen andere zorgverleners deze gegevens raadplegen en zijn zij op de hoogte van de wijziging.
Bovendien kunnen zorgverleners (ook) een abonnement afsluiten bij de zorginfrastructuur om notificaties te ontvangen over nieuwe of gewijzigde medicatiegegevens van een individuele patiënt/cliënt zodat zij voor patiënten/cliënten waarmee zij een (continue) actieve behandelrelatie hebben proactief geïnformeerd worden als er voor de desbetreffende patiënt/cliënt nieuwe medicatiegegevens beschikbaar zijn gesteld (ketenafspraak BA5).
Waar kunnen we afspraken vinden?
Handboek ketenafspraken Medicatieproces 9
Hoe kan ik hiervoor gebruikerstester worden, voor deze persoonlijke gezondheidsomgeving (PGO)?
Het is niet mogelijk je aan te melden als tester. De personen die de PGO zullen testen, zijn zorgvuldig geselecteerd samen met de sector Patiënt & Cliënt.
Het ping pongen tussen organisaties is voor cliënten erg naar. Het voelt echt heel vreemd zoals eerder aangegeven dat artsen los van elkaar medicatie mogen wijzigen.
Met Medicatieproces 9 gaan verschillende zorgaanbieders veel meer medicatiegegevens met elkaar uitwisselen. Dit leidt juist tot meer overzicht, ook voor de patiënt/cliënt, die in de persoonlijke gezondheidsomgeving kan zien wat er gewijzigd is. Wat betreft het wijzigen/stoppen van elkaars medicatie is dit in essentie niet anders dan in de huidige situatie, behalve dat het met Medicatieproces 9 inzichtelijk is voor de hele keten, dus ook voor de patiënt/cliënt, als dit gebeurt. In de huidige situatie verandert bijvoorbeeld de medisch specialist ook wel eens iets aan de medicatie die door de huisarts is voorgeschreven, maar ziet de huisarts dit niet direct in zijn/haar systeem. De huisarts moet het dan bijvoorbeeld in een brief teruglezen of via de patiënt horen. Met Medicatieproces 9 ziet de huisarts in het eigen systeem dat de medisch specialist een wijziging heeft doorgevoerd, waarbij mogelijk ook een reden van wijzigen wordt vermeld. Uiteraard moet een voorschrijver zich wel bekwaam voelen om andermans medicatie te wijzigen. Betreft het bijvoorbeeld super specialistische medicatie, dan zullen veel voorschrijvers ervoor kiezen om die medicatie niet te wijzigen of te stoppen.